Państwo i Społeczeństwo
2025 (XXV) nr specjalny
e-ISSN 2451-0858
ISSN 1643-8299
DOI: 10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-009
PSYCHOLOGICZNY ASPEKT BEZDOMNOŚCI –
ANALIZA INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW. DONIESIENIE WSTĘPNE
Maciej Korab
ORCID: 0009-0001-7484-4391
Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Wydział Nauk Społecznych i Filologii
Streszczenie
Bezdomność jest problemem globalnym, który występuje w każdym kraju, niezależnie od poziomu jego PKB. Zjawisko bezdomności wywołuje negatywne konsekwencje nie tylko na poziomie społecznym, ale również psychologicznym. Osoby bezdomne zmagają się z różnorodnymi problemami emocjonalnymi, które wykraczają daleko poza zaspokojenie podstawowych potrzeb materialnych. Traumy, stres, zaburzenia zdrowia psychicznego oraz poczucie izolacji stanowią podstawowe mechanizmy psychologiczne, które w znaczący sposób wpływają na życie tych osób.
Celem przeprowadzonych badań było dokonanie diagnozy funkcjonowania osób bezdomnych w Polsce oraz przedstawienie ich indywidualnych doświadczeń życiowych. W badaniu zastosowano metodę wywiadu narracyjnego według Mayringa, Inwentarz Osobowości NEO-FFI oraz Test Matryc Ravena. Badania zostały przeprowadzone w jednej z krakowskich przychodni specjalizujących się w pomocy osobom w kryzysie bezdomności. Analiza wykazała, że do głównych przyczyn bezdomności należą m.in. zaległości w opłatach czynszowych prowadzące do eksmisji, bezrobocie, rozwody, utrata bliskiej osoby oraz poważne uzależnienia od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych. Osoby badane generalnie wyrażają zadowolenie z pomocy uzyskanej w przychodni.
Słowa kluczowe: bezdomność, osobowość, poczucie zagrożenia, radzenie sobie, wywiad narracyjny
PSYCHOLOGICAL ASPECT OF HOMELESSNESS – ANALYSIS OF INDIVIDUAL CASES, PRELIMINARY REPORT
Abstract
Homelessness is a global problem that occurs in every country, regardless of the level of GDP. The phenomenon of homelessness causes negative consequences not only on the social level, but also psychologically. Homeless people struggle with various emotional problems that go far beyond meeting basic material needs. Trauma, stress, mental health disorders and a sense of isolation are the basic psychological mechanisms that significantly affect the lives of these people.
The aim of the conducted research was to diagnose the functioning of homeless people in Poland and to present their individual life experiences. The study used the Mayring narrative interview method, the NEO-FFI Personality Inventory and the Raven Matrices Test. The research was conducted in one of the Kraków clinics specializing in providing assistance to people experiencing homelessness. The analysis showed that the main causes of homelessness include, among others, arrears in rent payments leading to eviction, unemployment, divorce, loss of a loved one and serious addictions to alcohol and other psychoactive substances. The subjects generally expressed satisfaction with the help received at the Clinic.
Key words: homelessness, personality, sense of threat, coping, narrative interview