Państwo i Społeczeństwo
2025 (XXV) nr specjalny

e-ISSN 2451-0858
ISSN 1643-8299

DOI: 10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-010

 

 

Joanna Agata Franczyk
ORCID: 0000-0001-9518-5439
Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Wydział Nauk Społecznych i Filologii

Jan Kępiński
ORCID: 0009-0003-3186-0839
Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Wydział Nauk Społecznych i Filologii

Maciej Korab
ORCID: 0009-0001-7484-4391
Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Wydział Nauk Społecznych i Filologii

 

Streszczenie

Wypalenie zawodowe stanowi jedno z istotnych wyzwań współczesnej ochrony zdrowia, a fizjoterapeuci należą do grup szczególnie narażonych na jego rozwój ze względu na specyfikę pracy. Celem artykułu było przedstawienie problematyki wypalenia zawodowego wśród fizjoterapeutów w ujęciu narracyjnym, z uwzględnieniem kluczowych koncepcji teoretycznych, danych empirycznych oraz charakterystycznych dla tej grupy obciążeń zawodowych. Omówiono definicje i modele wypalenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji Maslach i Leitera oraz modelu Job Demands-Resources. Przedstawiono wielowymiarowe wymagania pracy fizjoterapeutów – fizyczne, emocjonalne, poznawcze, organizacyjne i społeczne – oraz ich znaczenie dla rozwoju wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji i obniżonego poczucia skuteczności zawodowej. Dane empiryczne wskazują na wysokie rozpowszechnienie objawów wypalenia oraz narastającą intencję odejścia z zawodu wśród fizjoterapeutów, co niesie istotne konsekwencje dla systemów opieki zdrowotnej. Omówiono również czynniki ryzyka oraz czynniki chroniące przed wypaleniem, w tym znaczenie zasobów indywidualnych i organizacyjnych, a także narzędzia diagnostyczne wykorzystywane w jego ocenie. Całość podkreśla potrzebę wielopoziomowego podejścia do prewencji i terapii wypalenia zawodowego, obejmującego interwencje indywidualne, zespołowe, organizacyjne i systemowe.
Słowa kluczowe: wypalenie zawodowe, fizjoterapia, obciążenia zawodowe, stres zawodowy, zasoby psychologiczne

Abstract

Burnout represents a major challenge in contemporary healthcare, with physical therapists being particularly vulnerable due to the specific demands of their profession. This narrative review examines occupational burnout among physical therapists by integrating key theoretical frameworks, empirical evidence, and profession-specific work demands. The article discusses core definitions and models of burnout, with emphasis on the Maslach and Leiter framework and the Job Demands-Resources model. It outlines the multidimensional demands of physical therapy practice – physical, emotional, cognitive, organizational, and social – and their role in the development of emotional exhaustion, depersonalization, and reduced professional efficacy. Empirical evidence indicates high levels of burnout and a growing intention to leave the profession among physical therapists, posing risks to workforce stability and quality of care. The review also addresses major risk factors and protective resources, including individual and organizational determinants, as well as commonly used diagnostic instruments for burnout assessment. Overall, the findings highlight the need for a comprehensive, multilevel approach to burnout prevention and intervention, encompassing individual, team-based, organizational, and systemic strategies.
Key words: occupational burnout, physical therapy, work demands, job stress, psychological resources